Tóm tắt nội dung chính
Nhiều học sinh cấp 3 và phụ huynh thường băn khoăn: làm thế nào để nổi bật trong hồ sơ ứng tuyển vào các trường đại học hàng đầu? Câu trả lời có thể nằm ở việc tham gia thực tập hoặc trải nghiệm nghề nghiệp (job shadowing). Nếu được đầu tư nghiêm túc, đây có thể là yếu tố tạo nên sự khác biệt rõ rệt trong hồ sơ của bạn.
Cả hai hình thức này đều giúp học sinh tích lũy kỹ năng thực tế liên quan đến ngành học dự định, đồng thời thể hiện sự trưởng thành – một yếu tố ngày càng được các trường đại học đánh giá cao khi xét đến tính cách và tiềm năng phát triển.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chia sẻ cách tìm kiếm các cơ hội phù hợp và tận dụng chúng hiệu quả để phục vụ mục tiêu du học của bạn.
Vì sao nên bắt đầu thực tập và trải nghiệm nghề nghiệp từ thời cấp 3?
Học sinh thường băn khoăn liệu việc thực tập hoặc theo sát công việc (job shadowing) có giúp ích gì cho hồ sơ đại học không. Tại BKSTAR, chúng tôi tin rằng: với các lĩnh vực như Kinh doanh, Y dự bị, Luật dự bị hay Kiến trúc, đây chính là cơ hội vàng để học sinh thể hiện sự hiểu biết thực tế và định hướng nghề nghiệp rõ ràng.
Ngay cả với các bạn theo đuổi nhóm ngành Khoa học xã hội nhân văn, những trải nghiệm này vẫn rất giá trị, đặc biệt khi học sinh biết kết nối nó với một dự án hay hoạt động sau đó. Ví dụ, nếu bạn yêu thích Lịch sử, hãy thử tham gia chương trình thực tập tại bảo tàng, thư viện hoặc trung tâm nghiên cứu địa phương để hiểu sâu hơn và biến kiến thức thành trải nghiệm thực tế.
Tại BKSTAR, chúng tôi gọi đó là cách học sinh làm nổi bật bản sắc hồ sơ cá nhân thông qua trải nghiệm thật, góc nhìn riêng và sự chủ động của chính mình. Đây chính là điều khiến hồ sơ khác biệt, không phải vì có gì “to tát”, mà vì nó phản ánh đúng bạn là ai.
Hãy nhớ rằng: thực tập và trải nghiệm công việc (job shadowing) không chỉ là “món trang trí” cho hồ sơ mà là cơ hội thực sự để học sinh:
- Rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp và tác phong chuyên nghiệp
- Xây dựng mạng lưới kết nối, có thể mở ra nhiều cơ hội trong tương lai
- Thể hiện tinh thần chủ động và cam kết với lĩnh vực mình quan tâm
- Hiểu rõ hơn bản thân phù hợp với ngành nghề nào
Thực tế, mức độ trường đại học đánh giá cao những trải nghiệm như vậy có thể được phản ánh qua Common Data Set. Ví dụ, Đại học Pennsylvania xếp “Hoạt động tình nguyện” và “Kinh nghiệm làm việc” vào nhóm yếu tố quan trọng trong xét tuyển.
Nếu kỳ thực tập của bạn có trả lương, bạn có thể liệt kê dưới mục “Work Experience” trong hồ sơ Common App. Nếu không, bạn hoàn toàn có thể xếp vào mục “Volunteering”.
Đặc biệt, nếu kỳ thực tập mang lại cho bạn góc nhìn mới hoặc bài học sâu sắc, đó có thể là chất liệu tuyệt vời cho bài luận đại học – điều mà nhiều trường như University of Pennsylvania đánh giá là “rất quan trọng”.
Tất nhiên, mỗi trường có thể ưu tiên những tiêu chí khác nhau. Nhưng nhìn chung, thực tập và job shadowing sẽ giúp học sinh xác định được mối quan tâm thực sự của mình, từ đó viết tốt hơn bài luận “Vì sao chọn ngành này?” và làm nổi bật hồ sơ hoạt động trong Common App.
Dưới đây là các bước bạn có thể làm để tìm được kỳ thực tập hoặc trải nghiệm công việc (job shadowing) phù hợp với mình:
Bước 1: Làm rõ mục tiêu và định hướng bản thân
Trước khi bắt đầu tìm kiếm, hãy dừng lại một chút để suy nghĩ bằng cách tự đặt ra câu hỏi:
Bạn muốn khám phá ngành nghề hay lĩnh vực nào?
Một số ví dụ về ngành nghề có thể kể đến như nông nghiệp, y tế, công nghệ, và nhiều lĩnh vực khác. Nếu bạn đã xác định được ngành mình quan tâm, hãy thử thu hẹp phạm vi sang một vài mảng cụ thể hơn. Ví dụ, nếu bạn thích lĩnh vực kinh doanh, có thể tìm hiểu sâu về marketing hoặc khởi nghiệp. Đây là những mảng cụ thể mà bạn hoàn toàn có thể khám phá thông qua hoạt động shadowing (trải nghiệm công việc thực tế) hoặc thực tập.
Bạn mong muốn rèn luyện kỹ năng gì hoặc học được điều gì thông qua kỳ thực tập này?
Ví dụ, giả sử bạn đang muốn tìm hiểu sâu hơn về lĩnh vực an ninh mạng. Bạn có thể muốn học các kỹ năng như xây dựng mạng, đánh giá lỗ hổng bảo mật và sử dụng công cụ kiểm thử xâm nhập thông qua chương trình thực tập hoặc đi theo quan sát công việc (job shadowing).
Bạn có tò mò về những công việc cụ thể hay thực tế nghề nghiệp nào không?
Các chương trình thực tập và job shadowing là cơ hội tuyệt vời để bạn đặt câu hỏi. Ví dụ, bạn có thể hỏi về triển vọng nghề nghiệp của ngành Khoa học Máy tính, hoặc cách ứng dụng xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) trong thực tế. Những trải nghiệm này có thể truyền cảm hứng và định hướng cho bạn tự xây dựng các dự án cá nhân của riêng mình.
Việc xác định mục tiêu rõ ràng sẽ giúp bạn tìm được cơ hội phù hợp với sở thích và định hướng tương lai. Ngoài ra, trả lời được những câu hỏi này cũng rất hữu ích nếu bạn cần phỏng vấn để giành được vị trí thực tập hay shadowing!
Bước 2: Khai thác mạng lưới cá nhân để tìm cơ hội thực tập phù hợp
Tận dụng các mối quan hệ xung quanh là một trong những cách nhanh và hiệu quả nhất để tìm cơ hội thực tập hoặc theo dõi công việc thực tế (job shadowing). Dưới đây là cách bạn có thể bắt đầu:
- Hỏi những người thân quen trước tiên
Nói chuyện với thầy cô, cố vấn học tập, bố mẹ, người thân, bạn bè hoặc các nhóm trong cộng đồng (như lớp học thêm, câu lạc bộ,…). Nhiều người lớn rất sẵn lòng giúp học sinh tìm cơ hội để trải nghiệm công việc thực tế.
- Liên hệ với cựu học sinh và thầy cô có kinh nghiệm
Các anh chị cựu học sinh hoặc thầy cô từng làm nghiên cứu, từng làm việc trong ngành có thể giới thiệu bạn đến đúng người, đúng nơi. Đừng ngại gửi tin nhắn hoặc email hỏi xin lời khuyên hoặc giới thiệu.
- Nói rõ bạn cần gì và xin một cách lịch sự
Ví dụ: Nếu bạn muốn tìm hiểu công việc trong ngành marketing, bạn có thể hỏi:
“Cô/chú có biết ai làm trong lĩnh vực marketing mà cháu có thể theo dõi một buổi làm việc thực tế không ạ?”
Khi bạn nói rõ mong muốn và thể hiện sự nghiêm túc, người khác sẽ dễ dàng giúp đỡ bạn hơn.
Bước 3: Cách gửi Email xin thực tập khi không có người giới thiệu (Cold Email) hiệu quả
Khi mạng lưới quen biết của bạn chưa giúp tìm được cơ hội phù hợp, gửi email “làm quen” (cold email) đến các công ty, tổ chức phi lợi nhuận hoặc phòng nghiên cứu là một chiến lược đáng thử. Để tiếp cận hiệu quả và chuyên nghiệp, bạn có thể làm theo các bước sau:
- Tìm hiểu các công ty phù hợp tại địa phương
Sử dụng các nền tảng như LinkedIn, Facebook hoặc website chính thức để tìm các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực bạn quan tâm. Đọc kỹ thông tin về sứ mệnh, lịch sử hoạt động và mục “Liên hệ” để biết nên gửi email cho ai.
- Cá nhân hóa email của bạn
Trong email, hãy chia sẻ lý do bạn ngưỡng mộ công ty hoặc cá nhân nào đó, bạn mong muốn học hỏi điều gì, có thể đóng góp gì và đặt câu hỏi cụ thể về cơ hội được thực tập hoặc đi theo học hỏi (shadowing).
- Gửi email nhắc lại một cách lịch sự
Nếu sau 3 – 5 ngày không nhận được phản hồi, bạn có thể viết một email nhắc nhẹ nhàng và tôn trọng. Sự kiên trì đúng cách thường mang lại kết quả tốt.
Bước 4: Tìm cơ hội thực tập qua các kênh uy tín
Nhiều cơ hội thực tập cho học sinh trung học được đăng tải trên các nền tảng uy tín. Một số lựa chọn hàng đầu bao gồm:
- LinkedIn: Tạo hồ sơ cá nhân và tìm kiếm cơ hội thực tập trong mục “Jobs” (Việc làm).
- Idealist.org: Rất phù hợp để tìm các vị trí tại tổ chức phi lợi nhuận hoặc liên quan đến các dự án xã hội.
- Glassdoor: Chủ yếu là trang cung cấp đánh giá công ty, thông tin lương và tìm kiếm việc làm/thực tập.
Các nền tảng này đặc biệt hữu ích cho học sinh trung học tại Mỹ trong việc tìm kiếm cơ hội thực tập. Tuy nhiên, cách tiếp cận và tìm kiếm thực tập hoặc “job shadowing” có thể rất khác biệt ở các quốc gia khác. Ví dụ, dưới đây là một số chiến lược và nguồn lực giúp học sinh tại Singapore tìm được những trải nghiệm ý nghĩa.
Tại Singapore, nhiều bệnh viện cung cấp chương trình job shadowing có cấu trúc dành cho học sinh trước đại học:
- Bệnh viện Đại học Quốc gia Singapore (NUH) tổ chức chương trình job shadowing kéo dài 2 – 3 ngày dành cho học sinh lớp 11 – 12.
- Bệnh viện Đa khoa Sengkang tổ chức cơ hội job shadowing hai lần mỗi năm, vào kỳ nghỉ tháng 6 và tháng 12.
- Bệnh viện Tan Tock Seng (TTSH) có chương trình job shadowing dành cho nhóm ngành y tế hỗ trợ như thính học, dinh dưỡng, chỉnh thị và vật lý trị liệu.
Bên cạnh đó, nhiều trường quốc tế tại Singapore cũng hỗ trợ học sinh tìm kiếm cơ hội trải nghiệm thực tế:
- Trường Tanglin Trust tổ chức “Tuần trải nghiệm nghề nghiệp – WEX Week” dành cho học sinh lớp 10.
- GESS có chương trình “BeyondClassrooms” với các vị trí thực tập tại công ty đối tác.
- UWCSEA sử dụng hệ thống “Connect” để chia sẻ cơ hội thực tập, ví dụ như tại công ty Triple P Capital, nơi cung cấp kỳ thực tập kéo dài một tháng cho học sinh trường.
Dù bạn đang ở đâu, hãy ghi nhớ những nguyên tắc sau khi tìm kiếm cơ hội thực tập hoặc shadowing phù hợp:
- Tác phong chuyên nghiệp: Luôn chuẩn bị CV và thư giới thiệu chỉnh chu. Việc điều chỉnh hồ sơ cho từng vị trí cụ thể sẽ giúp tăng hiệu quả.
- Kiên trì: Nếu chưa nhận được phản hồi, hãy gửi email nhắc lịch một cách lịch sự. Thể hiện sự quan tâm nghiêm túc sẽ tạo khác biệt.
- Linh hoạt: Hãy sẵn sàng bắt đầu bằng các cơ hội không lương. Những trải nghiệm này có thể mở ra cánh cửa đến các vị trí chính thức sau này.
Hành trình tìm thực tập cũng giống như một cuộc chơi của sự kiên nhẫn – càng cố gắng, bạn càng đến gần cơ hội. Nếu gặp từ chối, đừng nản lòng. Hãy xem đó là bước đệm để điều chỉnh cách tiếp cận và tiếp tục tiến bước.
Khai thác tối đa trải nghiệm thực tập và trải nghiệm nghề nghiệp để nổi bật trong hồ sơ ứng tuyển đại học
Để tận dụng tối đa trải nghiệm thực tập hoặc quan sát nghề nghiệp (job shadowing) cho hồ sơ đại học, bạn có thể áp dụng các chiến lược sau:
- Ghi chép chi tiết quá trình làm việc
- Duy trì viết nhật ký, ghi lại hoạt động hàng ngày, dự án được giao và vai trò cụ thể.
- Lưu lại những thử thách đã gặp và cách bạn vượt qua.
- (Nếu được phép) chụp ảnh không gian làm việc hoặc sản phẩm/dự án đã hoàn thành.
- Lưu giữ mọi sản phẩm hữu hình như báo cáo, bản trình bày, tài liệu nghiên cứu.
- Ghi lại các kết quả cụ thể, ví dụ: “Phân tích hơn 500 phản hồi khách hàng” hoặc “Tăng tương tác mạng xã hội lên 25%”.
- Xây dựng mối quan hệ chuyên nghiệp
- Thiết lập quan hệ tích cực với người hướng dẫn và đồng nghiệp.
- Chủ động xin phỏng vấn định hướng với các chuyên gia ở nhiều vai trò khác nhau.
- Tạo hồ sơ LinkedIn và kết nối với những người bạn đã làm việc cùng.
- Xin thư giới thiệu cụ thể, nêu rõ đóng góp và sự trưởng thành trong quá trình làm việc.
- Duy trì liên lạc sau kỳ thực tập bằng cách cập nhật định kỳ.
- Tổng kết bài học và kết nối với mục tiêu của bạn
- Viết nhật ký mỗi tuần để ghi lại bài học và suy nghĩ cá nhân.
- Liên hệ trải nghiệm thực tập với ngành học hoặc định hướng nghề nghiệp tương lai.
- Ghi rõ các kỹ năng bạn đã phát triển và cách chúng hỗ trợ mục tiêu học tập.
- Xác định những khoảnh khắc khiến bạn thay đổi suy nghĩ hoặc mở rộng góc nhìn.
- Tích hợp khéo léo vào hồ sơ ứng tuyển
- Trình bày trải nghiệm như minh chứng cho sự trưởng thành học thuật và sẵn sàng cho đại học.
- Chuẩn bị ví dụ cụ thể thể hiện tinh thần lãnh đạo, chủ động và giải quyết vấn đề.
- Gắn kết trải nghiệm thực tế vào các bài luận, đặc biệt là bài “Tại sao chọn ngành này?” (Why Major?).
- Thể hiện rõ ràng ảnh hưởng của kỳ thực tập đến định hướng học thuật và nghề nghiệp dài hạn.
- Xây dựng hồ sơ năng lực (portfolio)
- Nếu phù hợp, tạo hồ sơ kỹ thuật số lưu trữ công việc đã làm.
- Đính kèm chứng chỉ, khóa học, hoặc các hoạt động đào tạo đã hoàn thành.
- Lưu lại phản hồi, đánh giá từ người hướng dẫn.
- Tổng hợp danh sách kỹ năng chuyên môn hoặc phần mềm bạn đã học.
- Đánh giá tác động bạn tạo ra
- Đo lường và nêu bật đóng góp của bạn cho tổ chức.
- Xác định dự án bạn đã chủ động đảm nhiệm hoặc đề xuất cải tiến.
- Ghi lại vai trò hướng dẫn, hỗ trợ người khác nếu có.
- Nêu rõ bất kỳ thành tích, giải thưởng hoặc sự công nhận nào bạn nhận được.
Gợi ý quan trọng: Chỉ đơn thuần tham gia một kỳ thực tập là chưa đủ. Điều tạo nên khác biệt chính là bạn hiểu rõ và trình bày được cách trải nghiệm đó giúp bạn phát triển học thuật, xác định mục tiêu nghề nghiệp và trưởng thành cá nhân. Khi viết bài luận hay phần giới thiệu trong hồ sơ, hãy tập trung vào tình huống cụ thể, thay vì chỉ liệt kê danh sách công việc.
Lời kết và nhận định cuối cùng
Khi quy trình tuyển sinh đại học ngày càng đổi mới, những trải nghiệm thực tiễn như thực tập và quan sát nghề (job shadowing) đang trở nên ngày càng quan trọng. Đây là cách thể hiện sự chủ động, chín chắn và niềm quan tâm thực sự đến lĩnh vực bạn theo đuổi – những phẩm chất mà các trường đại học hàng đầu luôn tìm kiếm ở ứng viên. Với các chiến lược đã nêu ở trên, bạn sẽ có nền tảng vững chắc để tìm được cơ hội thực tập hoặc job shadowing giúp nâng tầm hồ sơ của mình.
Bạn sẵn sàng để bứt phá trong hành trình chinh phục đại học mơ ước?
Đội ngũ cố vấn của BKSTAR luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn:
- Xác định những cơ hội thực tập và job shadowing phù hợp nhất với định hướng cá nhân
- Hỗ trợ soạn thảo email/ tin nhắn tiếp cận chuyên nghiệp tới đơn vị tiềm năng
- Xây dựng chiến lược tận dụng tối đa trải nghiệm cho hồ sơ ứng tuyển
- Hướng dẫn viết bài luận ấn tượng, làm nổi bật trải nghiệm thực tế của bạn
Liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí cùng các chuyên gia tuyển sinh. BKSTAR sẽ giúp bạn biến những trải nghiệm ý nghĩa thành lợi thế thực sự trên hành trình đến với ngôi trường mơ ước!
Bạn đang tìm kiếm một lộ trình học tập và chiến lược hồ sơ rõ ràng cho con đường vào đại học hoặc du học?
Liên hệ với BKSTAR ngay hôm nay để nhận tư vấn cá nhân hóa từ các chuyên gia giáo dục và khám phá các cơ hội học bổng và chương trình tư vấn du học phù hợp với năng lực – định hướng – mục tiêu của từng học sinh.
Về BKSTAR
BKSTAR là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực tư vấn du học và phát triển năng lực học sinh Việt Nam thông qua ba mũi nhọn: tư vấn du học toàn diện, đào tạo công nghệ – kỹ năng tương lai và xây dựng hồ sơ học thuật – ngoại khóa chất lượng cao. Với đội ngũ chuyên gia nhiều kinh nghiệm và hệ sinh thái dịch vụ đồng bộ, BKSTAR đồng hành cùng học sinh từ giai đoạn định hướng ban đầu giúp học sinh tối ưu hóa năng lực cá nhân và chinh phục các đại học thuộc nhóm top 1 – 5% toàn cầu.
