Những điều thí sinh ngày nay cần hiểu rõ
Những năm gần đây đã làm thay đổi sâu sắc cách học sinh chuẩn bị hồ sơ vào đại học. Việc nhiều trường bỏ yêu cầu điểm thi chuẩn hóa trong thời kỳ dịch bệnh từng được xem là một bước tiến công bằng, tạo điều kiện để nhìn vào tiềm năng và câu chuyện cá nhân thay vì điểm số. Nhưng ẩn sau xu hướng tưởng như tích cực ấy lại là một chuyển biến âm thầm: nhiều trường đang quay lại yêu cầu điểm thi khi nhận ra chính sách test-optional có thể đang vô tình làm thiệt thòi chính nhóm học sinh mà họ muốn hỗ trợ.
Đồng thời, những trường đại học danh tiếng mới như Vanderbilt, MIT, Duke hay UCLA đang dần trở thành đối thủ thực sự của Ivy League với tỷ lệ trúng tuyển cực thấp và chất lượng đào tạo không hề kém cạnh.
Trong bối cảnh tuyển sinh hiện tại, danh tiếng không còn gói gọn trong vài cái tên quen thuộc, bài thi chuẩn hóa đang dần quay lại, và học sinh không chỉ cần một bài luận hay mà cần cả một chiến lược rõ ràng để cạnh tranh thực sự.
Chính sách bỏ điểm SAT/ACT: Bước tiến hay cần cân nhắc lại?
Khi đại dịch COVID-19 bùng phát khiến các trung tâm thi chuẩn hóa phải đóng cửa năm 2020, nhiều trường Đại học tại Mỹ buộc phải chuyển sang chính sách tuyển sinh không yêu cầu điểm thi (test-optional). Điều này không chỉ là giải pháp tình thế mà còn phản ánh quan điểm đã tồn tại từ lâu: các bài thi chuẩn hóa thường thiên về lợi thế cho học sinh có điều kiện kinh tế – những người được luyện thi bài bản. Thay vào đó, nhiều nghiên cứu cho rằng điểm trung bình (GPA) mới là yếu tố phản ánh tốt hơn khả năng học Đại học.
Đến năm 2021, hơn 1.800 trường đại học tại Mỹ áp dụng chính sách test-optional, và một số trường như hệ thống Đại học California còn bỏ hoàn toàn việc xét điểm thi. Điều này khiến nhiều người tin rằng kỳ thi SAT/ACT đã đến lúc bị thay thế.
Tuy nhiên, đến năm 2024, xu hướng này bắt đầu thay đổi. Đại học Dartmouth quay lại yêu cầu điểm SAT/ACT sau khi phân tích nội bộ cho thấy điểm thi thực sự giúp phát hiện được nhiều ứng viên tiềm năng, đặc biệt là những em đến từ gia đình thu nhập thấp hoặc chưa từng có người thân đi học đại học. Không có điểm thi, nhóm học sinh này dễ bị vô hình giữa hàng nghìn hồ sơ.
Ngay sau đó, nhiều trường danh tiếng như MIT, Georgetown, Yale và Đại học Texas tại Austin cũng lần lượt quay lại yêu cầu điểm thi, cho thấy chính sách tuyển sinh đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh mới – thực tế và dữ liệu hơn.
Vì sao chính sách “không cần điểm thi” không thật sự áp dụng ở các trường top?
Thuật ngữ “test-optional” – không bắt buộc nộp điểm SAT/ACT – nghe có vẻ như trao thêm quyền lựa chọn cho học sinh, nhưng thực tế lại phức tạp hơn nhiều. Dù về nguyên tắc học sinh không cần nộp điểm thi, nhưng những người nộp điểm thường có tỷ lệ trúng tuyển cao hơn đáng kể.
Theo phân tích của Common App năm 2023:
- Tại nhóm 50 trường đại học top đầu nước Mỹ, học sinh nộp điểm thi có tỷ lệ trúng tuyển cao gấp 2 – 3 lần so với những người không nộp.
- Tại Đại học Emory, 81% học sinh trúng tuyển có nộp điểm SAT hoặc ACT, dù trường áp dụng chính sách test-optional.
- Ở Notre Dame, con số này còn lên tới hơn 90%.
Điều này cho thấy rằng với những học sinh không nộp điểm thi, các phần khác của hồ sơ như bài luận, thư giới thiệu, hoạt động ngoại khóa,… phải nổi bật hơn rất nhiều để bù lại sự thiếu vắng của một thước đo chuẩn hóa.
Với những bạn nhắm đến các trường có tính cạnh tranh cao, dù là Ivy League truyền thống hay các “Ivy mới” như Duke, Vanderbilt, UCLA, điểm thi không còn là yếu tố “tùy chọn” trên thực tế, mà là một lợi thế quan trọng giúp thể hiện năng lực học thuật và nổi bật giữa hàng chục nghìn bộ hồ sơ.
New Ivies: Những đại học đang thay đổi cuộc chơi tuyển sinh
Trong nhiều thập kỷ, Ivy League được xem là biểu tượng tuyệt đối của danh tiếng học thuật. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, danh sách các trường “phải nộp hồ sơ” của học sinh xuất sắc đã mở rộng đáng kể, không chỉ vì mức độ cạnh tranh ngày càng khốc liệt tại các trường Ivy, mà còn vì nhiều đại học khác đã vươn lên mạnh mẽ về uy tín, chất lượng đào tạo và kết quả nghề nghiệp sau tốt nghiệp. Khái niệm “New Ivies” ra đời trong bối cảnh đó.
Thuật ngữ này từng chỉ được dùng không chính thức bởi các cố vấn và chuyên gia tuyển sinh, nhưng đến năm 2023, Forbes đã công bố danh sách “New Ivies” chính thức, và cập nhật lần gần nhất vào năm 2025 gồm 20 trường đại học công và tư thục đang thu hút sự quan tâm đặc biệt từ cả nhà tuyển dụng lẫn học sinh xuất sắc toàn cầu.
Điều khiến các trường này nổi bật không chỉ là tên tuổi, mà là chất lượng sau tốt nghiệp: cơ hội việc làm, mạng lưới cựu sinh viên, mức độ săn đón từ các tập đoàn lớn – những yếu tố giờ đây được xem là tiêu chuẩn mới để đánh giá một trường có “danh giá” hay không, chứ không còn chỉ dựa vào tuổi đời hay lá thư trúng tuyển in nổi.
Một điểm đáng chú ý khác: nhiều trường thuộc nhóm New Ivies hiện có tỷ lệ trúng tuyển ngang bằng, thậm chí thấp hơn so với một số trường Ivy League truyền thống.
Danh sách “New Ivies” năm 2025 của Forbes
Lưu ý: Danh sách “New Ivies” của Forbes bao gồm cả những trường có tỷ lệ trúng tuyển tương đối cao. Điều này là do tiêu chí đánh giá tập trung vào giá trị đào tạo thực tế và sự đánh giá từ nhà tuyển dụng, chứ không chỉ dựa trên mức độ “khó vào”.
Tuy nhiên, từ góc nhìn của người nộp hồ sơ, yếu tố cạnh tranh (selectivity) vẫn rất quan trọng bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trúng tuyển và yêu cầu về chất lượng hồ sơ.
Các trường đại học tư thục nổi bật:
- Carnegie Mellon (~14%) – Dẫn đầu về khoa học máy tính và kỹ thuật.
- Emory (~13%) – Mạnh về khoa học sức khỏe và khoa học xã hội.
- Georgetown (~12%) – Uy tín trong các lĩnh vực chính trị, ngoại giao và quan hệ quốc tế.
- Johns Hopkins (~7%) – Nằm trong nhóm đầu thế giới về y khoa và nghiên cứu.
- Northwestern (~7%) – Nổi bật với báo chí, sân khấu và kinh tế.
- Rice (~8%) – Mô hình đào tạo STEM cá nhân hóa, sĩ số nhỏ.
- Tufts (~11%) – Hướng đến tư duy toàn cầu và gắn kết công dân.
- Notre Dame (~13%) – Kết hợp học thuật mạnh và nền tảng giáo dục dựa trên giá trị đức tin.
- USC (~11%) – Trung tâm truyền thông, kinh doanh và đổi mới sáng tạo.
- Washington University in St. Louis (~11%) – Xuất sắc trong nghiên cứu và liên ngành.
Các trường đại học công lập tiêu biểu:
- Georgia Tech (~17%) – Dẫn đầu về kỹ thuật và trí tuệ nhân tạo.
- Purdue University (~60%) – Mạnh về kỹ thuật và nông nghiệp ứng dụng.
- University of Texas at Austin (~29%) – Trường đầu ngành công lập, nổi bật trong công nghệ và kinh doanh.
- West Point (~10%) – Học viện quân sự đào tạo lãnh đạo cấp cao.
- UIUC (Đại học Illinois) (~60%) – Mạnh về khoa học máy tính và kỹ thuật.
- University of Michigan – Ann Arbor (~18–20%) – Nổi bật toàn diện trên nhiều lĩnh vực.
- UNC – Chapel Hill (~19%) – Mạnh về báo chí, y tế công cộng và khoa học xã hội.
- University of Pittsburgh (~64%) – Nghiên cứu y sinh và sức khỏe cộng đồng.
- University of Virginia (~21%) – “Ivy công lập” lâu đời với giá trị công dân và học thuật vững vàng.
- William & Mary (~37%) – Trường khai phóng quy mô nhỏ với chi phí công lập hợp lý.
Ivy Plus – Những trường đại học hàng đầu được BKSTAR đánh giá cao nhất:
Dưới đây là danh sách các trường đại học hiện nay có mô hình hoạt động và tiêu chuẩn tuyển sinh tương đồng với Ivy League truyền thống, dựa trên tỷ lệ trúng tuyển dưới 15%, danh tiếng học thuật toàn quốc và nhu cầu tuyển dụng ngày càng tăng từ các doanh nghiệp. Đây cũng chính là nhóm trường mà đội ngũ tư vấn của chúng tôi thường xuyên thấy học sinh hướng tới khi xây dựng danh sách nộp hồ sơ ở cấp độ cạnh tranh cao.
Nhóm 1: Những trường có tỷ lệ trúng tuyển dưới 10% và uy tín vượt trội
| Trường | Tỷ lệ chấp thuận | Lưu ý |
| MIT | ~4% | Trường đầu ngành về STEM; đã quay lại yêu cầu điểm SAT/ACT. |
| Stanford | ~3.9% | Cạnh tranh hơn cả nhiều trường Ivy League truyền thống. |
| UChicago | ~5% | Chương trình học khắt khe, nổi bật với bản sắc trí tuệ riêng biệt. |
| Caltech | ~3% | Rất chọn lọc; tập trung chuyên sâu vào khoa học và kỹ thuật. |
| Duke | ~6% | Được xem là “Ivy miền Nam” với kết quả đầu ra xuất sắc. |
| Johns Hopkins | ~7% | Nổi bật về y khoa và đào tạo tiền y. |
| Vanderbilt | ~7% | Thương hiệu học thuật đang phát triển nhanh tại khu vực miền Nam. |
| UCLA (OOS) | ~9% | Trường có số lượng hồ sơ nộp nhiều nhất nước Mỹ; xếp hạng cao trong nhóm công lập |
| UC Berkeley (OOS) | ~11% | Uy tín mạnh về công nghệ và chính sách, tương đương với các trường Ivy. |
Nhóm 2: Các trường đại học top mới đang khẳng định vị thế (Tỷ lệ trúng tuyển 10–15%)
| Trường | Tỷ lệ chấp thuận | Lưu ý |
| Northwestern | ~7% | Trung tâm đào tạo báo chí, kinh doanh và nghệ thuật biểu diễn hàng đầu. |
| Rice | ~8% | Đại học tư thục chú trọng tương tác cá nhân và nghiên cứu học thuật sâu. |
| Emory | ~13% | Mạnh về khoa học sức khỏe và giáo dục khai phóng. |
| Georgetown | ~12% | Nơi đào tạo lãnh đạo trong lĩnh vực chính trị và toàn cầu. |
| USC | ~11% | Nổi bật về truyền thông, khởi nghiệp và môi trường học đa dạng. |
| WashU St. Louis | ~11% | Chất lượng học thuật xuất sắc nhưng chưa được đánh giá đúng tầm. |
| Notre Dame | ~13% | Giáo dục gắn với giá trị đạo đức, có ảnh hưởng toàn cầu. |
| UNC Chapel Hill (OOS) | ~9% | Trường công lập đầu ngành, chất lượng cao và chi phí hợp lý. |
| University of Michigan (OOS) | ~14% | Hệ thống giáo dục công lập đẳng cấp thế giới, mạng lưới cựu sinh viên mạnh. |
| University of Virginia (OOS) | ~12% | Kết hợp lý tưởng khai sáng Jefferson với tiêu chuẩn tuyển sinh hiện đại. |
Quá nhiều danh sách – Điều gì học sinh cần thực sự quan tâm?
Tóm lại: Số lượng trường đại học có đẳng cấp tương đương Ivy League đang ngày một tăng nhưng đồng thời sự cạnh tranh cũng khốc liệt hơn. Nhiều trường trong nhóm New Ivies hiện có tỷ lệ trúng tuyển còn thấp hơn cả Cornell hay Brown, và tất cả đều thu hút cùng một nhóm học sinh xuất sắc, năng động và tham vọng.
Với những học sinh không nộp điểm SAT/ACT, các phần còn lại trong hồ sơ như bài luận, hoạt động ngoại khóa, thư giới thiệu,… phải thể hiện rõ ràng hơn nữa tiềm năng cá nhân. Dù không phải trường nào cũng yêu cầu điểm thi chuẩn hóa, nhưng đây vẫn là một trong số ít thước đo chuẩn mực giúp hội đồng tuyển sinh so sánh ứng viên đến từ nhiều nền giáo dục khác nhau.
Cho dù bạn đang hướng đến Princeton hay Rice, Dartmouth hay Duke, thì thành công hiện nay không còn chỉ là chạy theo danh tiếng, mà là biết nhìn rõ bản đồ tuyển sinh thực tế và có chiến lược rõ ràng ngay từ đầu.
Tư duy chiến lược – Điều học sinh và phụ huynh cần ngay lúc này
Trong môi trường tuyển sinh ngày càng cạnh tranh và thay đổi nhanh chóng, học sinh và phụ huynh không nên đưa ra quyết định chỉ dựa trên cảm tính hay những hiểu lầm phổ biến. Việc chọn trường hay chuẩn bị hồ sơ giờ đây cần một chiến lược rõ ràng, không chỉ là chạy theo danh tiếng.
1. Nên thi SAT/ACT dù không bắt buộc:
Với các trường có tỷ lệ trúng tuyển dưới 20%, việc nộp điểm thi vẫn giúp bạn có lợi thế lớn. Kết quả tốt có thể củng cố hồ sơ học tập mạnh, tăng cơ hội học bổng và làm nổi bật bạn giữa hàng ngàn hồ sơ cạnh tranh.
2. Đừng giới hạn “trường tốt” trong vài cái tên quen thuộc:
Ngoài Ivy League, nhiều trường khác như Duke, Northwestern, UCLA hay Rice có chương trình học xuất sắc, đầu ra tốt và cơ hội thực tập, nghiên cứu rất mạnh. Hãy cân nhắc kỹ về sự phù hợp thay vì chỉ nhìn vào thứ hạng.
3. Câu chuyện cá nhân vẫn là chìa khóa:
Dù có nộp điểm hay không, điều hội đồng tuyển sinh quan tâm là: bạn là ai, đam mê học thuật của bạn bắt nguồn từ đâu, và bạn đã tạo giá trị gì cho cộng đồng. Một câu chuyện rõ ràng, chân thật và nổi bật là yếu tố then chốt để được chú ý.
4. Quan tâm đến dữ liệu, nhưng đừng bị ám ảnh bởi tỷ lệ đỗ:
Tỷ lệ trúng tuyển chỉ là một phần của bức tranh. Một hồ sơ thông minh là hồ sơ được xây dựng dựa trên năng lực thật và có chiến lược cụ thể cho từng trường. Biết mình khác biệt ở đâu và thể hiện điều đó rõ ràng mới là điều quan trọng nhất.
Kết luận:
Tuyển sinh đại học ngày nay không còn chỉ xoay quanh nhóm Ivy League, và chính sách “test-optional” cũng không còn là yếu tố bình đẳng như từng được kỳ vọng. Trong thời đại mà sự chọn lọc trở nên khắc nghiệt và khái niệm “danh tiếng” đang thay đổi, điều quan trọng nhất là sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tầm nhìn rõ ràng và được định hướng đúng cách.
Dù bạn đang nhắm đến Princeton, Purdue, UCLA hay UChicago, thành công bắt đầu từ việc hiểu rõ bức tranh tổng thể và kiên trì đi đường dài.
Bạn đã sẵn sàng bước đi thông minh trong bối cảnh cạnh tranh mới?
Tại BKSTAR, chúng tôi đồng hành 1:1 cùng học sinh để xây dựng chiến lược nộp hồ sơ dựa trên dữ liệu, năng lực cá nhân và mục tiêu học thuật cụ thể. Dù bạn nhắm tới Ivy League, “New Ivies” hay đang tìm kiếm một danh sách trường hợp lý và chiến lược dài hạn, đội ngũ chuyên gia của chúng tôi giúp bạn ra quyết định đúng đắn không chỉ là hy vọng mơ hồ.
Bạn đang tìm kiếm một lộ trình học tập và chiến lược hồ sơ rõ ràng cho con đường vào đại học hoặc du học?
Liên hệ với BKSTAR ngay hôm nay để nhận tư vấn cá nhân hóa từ các chuyên gia giáo dục và khám phá các cơ hội học bổng và chương trình tư vấn du học phù hợp với năng lực – định hướng – mục tiêu của từng học sinh.
Về BKSTAR
BKSTAR là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực tư vấn du học và phát triển năng lực học sinh Việt Nam thông qua ba mũi nhọn: tư vấn du học toàn diện, đào tạo công nghệ – kỹ năng tương lai và xây dựng hồ sơ học thuật – ngoại khóa chất lượng cao. Với đội ngũ chuyên gia nhiều kinh nghiệm và hệ sinh thái dịch vụ đồng bộ, BKSTAR đồng hành cùng học sinh từ giai đoạn định hướng ban đầu giúp học sinh tối ưu hóa năng lực cá nhân và chinh phục các đại học thuộc nhóm top 1 – 5% toàn cầu.
